Group

Kỹ thuật tỉa cành, tạo tán và bao trái cho cây ăn quả giúp nâng cao năng suất và chất lượng trái

Trong sản xuất cây ăn quả hiện đại, việc áp dụng đồng bộ các biện pháp kỹ thuật tiên tiến đóng vai trò quyết định đến năng suất, chất lượng và hiệu quả kinh tế của vườn cây. Theo Viện Cây ăn quả miền Nam, kỹ thuật tỉa cành, tạo tán và bao trái trước thu hoạch đã được chứng minh là giải pháp hiệu quả, được ứng dụng rộng rãi tại nhiều quốc gia có nền nông nghiệp phát triển. Tại Việt Nam, các kỹ thuật này đã bắt đầu được áp dụng nhưng nhìn chung vẫn còn hạn chế, chưa đồng bộ và chưa đúng quy trình, đặc biệt là khâu tỉa cành, tạo tán nên hiệu quả mang lại chưa cao như kỳ vọng của nhà vườn.

Trong điều kiện khí hậu nhiệt đới gió mùa, mùa mưa vừa mang lại thuận lợi cho cây ăn quả sinh trưởng mạnh mẽ, vừa tiềm ẩn nhiều rủi ro như giông bão, sâu bệnh phát sinh mạnh, ảnh hưởng nghiêm trọng đến năng suất và chất lượng trái. Chính vì vậy, việc tỉa cành, tạo tán hợp lý kết hợp với bao trái đúng kỹ thuật là giải pháp quan trọng giúp cây sinh trưởng cân đối, hạn chế tác động bất lợi từ môi trường, đồng thời nâng cao giá trị thương phẩm của sản phẩm thu hoạch.

Bạn đọc có thể tham khảo thêm nội dung tiếp theo để có cái nhìn đầy đủ và cụ thể hơn: trung tâm nuôi cấy mô lớn nhất

Vai trò của tỉa cành, tạo tán trong giai đoạn kiến thiết cơ bản

Tỉa cành, tạo tán chủ yếu được thực hiện trong giai đoạn kiến thiết cơ bản của cây ăn quả, thường kéo dài từ năm thứ nhất đến năm thứ ba sau trồng. Mục tiêu của công đoạn này là hình thành bộ khung cây vững chắc, cân đối, có khả năng tiếp nhận ánh sáng đầy đủ và phân bố đều trong toàn bộ tán cây. Khi tán cây được tạo đúng kỹ thuật, ánh sáng sẽ xuyên đều vào bên trong, giúp tăng hiệu quả quang hợp, giảm sâu bệnh và tạo điều kiện thuận lợi cho việc chăm sóc cũng như thu hoạch sau này.

Bên cạnh đó, tạo tán còn giúp khống chế chiều cao cây trong tầm kiểm soát, hạn chế tình trạng cây phát triển quá cao gây khó khăn cho quản lý vườn và thu hái. Bộ khung cành chính được hình thành hợp lý sẽ giúp cây chống chịu tốt hơn với gió bão, hạn chế đổ ngã, gãy cành và tạo nền tảng cho sự phát triển của các cành cấp thấp và cành mang trái sau này.

Việc duy trì sự cân bằng giữa sinh trưởng dinh dưỡng và sinh trưởng sinh sản là yếu tố then chốt trong sản xuất cây ăn quả bền vững. Tỉa cành, tạo tán đúng cách sẽ giúp điều chỉnh tỷ lệ lá và trái ở mức tối ưu, đảm bảo cây luôn duy trì khả năng cho trái ổn định, chất lượng cao và kéo dài tuổi thọ vườn cây.

Kỹ thuật tỉa cành, tạo tán đối với cây có múi

Đối với nhóm cây có múi như cam, quýt, bưởi, sau khi trồng cần đảm bảo tưới nước đầy đủ để cây nhanh chóng phục hồi bộ rễ. Khi cây bắt đầu xuất hiện đợt tượt non đầu tiên, đây là thời điểm thích hợp để tiến hành bấm ngọn tạo tán.

Vị trí bấm ngọn thường cách mắt ghép khoảng 50–60 cm. Việc bấm ngọn nhằm kích thích các mầm ngủ phát triển, tạo điều kiện cho cành bên hình thành. Từ thân chính, chọn ra 3 cành khỏe, thẳng, phân bố đều theo các hướng khác nhau làm cành cấp 1. Các cành này cần được cố định bằng tre hoặc dây để tạo với thân chính một góc khoảng 35–40 độ, giúp cành phát triển vững chắc và hạn chế gãy đổ.

Khi cành cấp 1 phát triển đạt chiều dài khoảng 50–80 cm, tiến hành cắt đọt để kích thích mầm ngủ trên cành phát triển thành cành cấp 2. Mỗi cành cấp 1 chỉ nên giữ lại 2–3 cành cấp 2, phân bố cách nhau từ 15–20 cm và tạo góc 30–35 độ so với cành cấp 1. Tương tự, cành cấp 2 tiếp tục được cắt đọt để hình thành cành cấp 3. Cành cấp 3 không hạn chế về số lượng nhưng cần loại bỏ những cành mọc quá dày, quá yếu hoặc mọc vào trong tán. Sau khoảng 3 năm, cây sẽ có bộ tán cân đối, thông thoáng và sẵn sàng bước vào giai đoạn kinh doanh.

Kỹ thuật tỉa cành, tạo tán cho cây xoài

Đối với cây xoài, việc tạo tán thường được bắt đầu sau một năm trồng. Bấm ngọn ở độ cao khoảng 0,6–0,8 m tính từ mặt đất. Sau khi bấm ngọn, cây sẽ phát sinh nhiều chồi mới, chỉ giữ lại 3–4 chồi khỏe, phân bố theo các hướng khác nhau để tạo tán cân đối.

Một số giống xoài có xu hướng mọc cành thẳng đứng, cần áp dụng biện pháp dùng dây hoặc vật nặng kéo cành xuống để tạo dáng cành ngang, giúp tăng khả năng ra hoa, đậu trái. Khi cành cấp 1 phát triển đủ 3 tầng lá thì tiến hành tỉa tiếp để hình thành cành cấp 2. Sau mỗi vụ thu hoạch, cần tỉa bỏ các cành sâu bệnh, cành già, cành vượt mọc trong tán để duy trì sự thông thoáng và sức sống cho cây.

Tạo tán cho cây ăn quả nhỏ và các lưu ý chung

Đối với cây ăn quả nhỏ hoặc cây còn non, việc tỉa cành tạo tán cần được thực hiện nhẹ nhàng nhưng định hướng rõ ràng. Thường cắt bỏ ngọn cây ở độ cao 0,8–1 m, đồng thời loại bỏ các cành mọc dày, cành vượt, cành đan chéo. Chỉ giữ lại 3–4 cành chính phân bố đều quanh thân, cành thấp nhất cách mặt đất từ 50–80 cm. Sau 12–18 tháng trồng, tiếp tục tỉa bỏ các cành mọc thẳng đứng, cành mọc vào trong tán hoặc bị che khuất để hoàn thiện bộ khung cây.

Kỹ thuật bao trái và lợi ích mang lại

Trong những năm gần đây, kỹ thuật bao trái trước thu hoạch ngày càng được nhiều nhà vườn quan tâm và áp dụng rộng rãi. Nhiều nghiên cứu của SOFRI cho thấy bao trái giúp hạn chế tổn thương vỏ quả, giảm sâu bệnh, tránh tác động của côn trùng và chim chóc, cải thiện màu sắc vỏ trái, hạn chế nám nắng và đặc biệt là giảm lượng thuốc bảo vệ thực vật sử dụng.

Hiện nay, trên thị trường có nhiều loại bao trái như bao PE, bao vải không dệt, bao giấy Đài Loan, bao vi lỗ BOPP. Tùy theo loại cây và mục đích sử dụng, nhà vườn lựa chọn vật liệu bao phù hợp. Thời điểm bao trái thường được áp dụng khi trái đã qua giai đoạn rụng sinh lý hoặc sau khi tỉa trái, lúc trái bước vào giai đoạn phát triển ổn định.

Ví dụ, đối với bưởi Năm Roi, bao trái từ 10–16 tuần sau khi đậu trái giúp cải thiện rõ rệt màu sắc vỏ. Trước thu hoạch khoảng 2 tháng nên tháo bao để trái lên màu đẹp hơn. Trên xoài Cát Chu, bao trái bằng bao vi lỗ ở giai đoạn 35 ngày sau đậu quả giúp vỏ trái sáng, bóng mà không ảnh hưởng đến chất lượng bên trong. Đối với mít, bao trái khi quả đạt đường kính 5–7 cm giúp hạn chế sâu đục quả, bệnh thối quả và nâng cao mẫu mã thương phẩm.

Kết luận

Tỉa cành, tạo tán và bao trái là ba kỹ thuật quan trọng, bổ trợ chặt chẽ cho nhau trong sản xuất cây ăn quả bền vững. Khi được áp dụng đúng quy trình, cây sinh trưởng cân đối, ít sâu bệnh, cho năng suất ổn định và trái có chất lượng cao, đáp ứng yêu cầu thị trường. Đây cũng là những kỹ thuật nền tảng được áp dụng rộng rãi tại các vườn ươm nhân giống cây trồng, góp phần nâng cao hiệu quả sản xuất và giá trị kinh tế cho nhà vườn trong dài hạn.

Trong bối cảnh nhu cầu giống cây trồng ngày càng tăng cao, việc tìm kiếm một đơn vị uy tín chuyên cung cấp cây giống chất lượng, nguồn gốc rõ ràng và ứng dụng công nghệ cao đang trở thành mối quan tâm hàng đầu của người làm nông nghiệp trên khắp Việt Nam. Vì vậy, ViGen.vn – Trung tâm cây giống ViGen là đơn vị chuyên cung cấp giống cây trồng, giống cây và cây giống Việt Nam ứng dụng công nghệ cao, đặc biệt là cây giống cấy mô, với nguồn cung ổn định từ trại cây giống, trại giống cây trồng đạt chuẩn, phân phối cây giống giá sỉ và bán cây giống qua hệ thống đại lý toàn quốc, giúp khách hàng dễ dàng tìm được địa chỉ mua cây giống uy tín khi cần mua cây giống ở đâu, từ nhà sản xuất cây giống đến nguồn cung cây giống chất lượng cao.

One thing that helped me evaluate managers was asking for real examples: a monthly owner statement, a lease template, and how they handle a water leak at 2 a.m. Good companies won’t dodge specifics, and they’ll share clear timelines. Rental Management Services https://propertymanagement.rentals/ is one place to compare—see if it matches what you need.

Làm giàu từ nông nghiệp công nghệ cao: 8X du học Mỹ về quê khởi nghiệp với giống cấy mô

Hành trình rẽ hướng đầy bất ngờ của một thạc sĩ quản trị kinh doanh

Sinh ra trong một gia đình có truyền thống kinh doanh vàng bạc nổi tiếng tại Hải Phòng, lại tốt nghiệp thạc sĩ quản trị kinh doanh tại một trường đại học danh tiếng ở Mỹ, Nguyễn Mạnh Hiếu – một chàng trai thế hệ 8X – từng được kỳ vọng sẽ tiếp nối con đường kinh doanh quen thuộc của gia đình hoặc khởi nghiệp trong lĩnh vực tài chính, thương mại. Thế nhưng, lựa chọn của Hiếu lại khiến nhiều người bất ngờ: anh quyết định rẽ sang nông nghiệp, cụ thể là lĩnh vực sản xuất và phân phối giống cây trồng nuôi cấy mô – một ngành vừa khó, vừa mới, lại đòi hỏi sự kiên trì và đầu tư bài bản về khoa học công nghệ.

Từ quyết định này, Công ty Cổ phần Công nghệ sinh học Hoa Việt ra đời, đánh dấu bước khởi đầu cho một hành trình khởi nghiệp gắn với cây giống mô, với khát vọng tạo ra nền tảng bền vững cho nông nghiệp Việt Nam ngay từ khâu đầu vào quan trọng nhất: giống cây trồng.

Cơ duyên đến với cây giống nuôi cấy mô

Từ quận 10, TP.HCM, phải mất gần hai giờ di chuyển, chúng tôi mới đến được Nhà máy sản xuất cây giống công nghệ sinh học của Công ty Hoa Việt tại ấp Rừng Sến, xã Mỹ Hạnh Bắc, huyện Đức Hòa, tỉnh Long An. Trên suốt quãng đường, dù giao thông không mấy thuận lợi, câu chuyện khởi nghiệp của Nguyễn Mạnh Hiếu và cộng sự của anh – thạc sĩ Tô Thị Nhã Trầm, Giám đốc kỹ thuật công ty – lại cuốn hút đến mức khiến thời gian như trôi nhanh hơn.

Cả Hiếu và Trầm đều có chung niềm đam mê với cây giống cấy mô, nhưng con đường đến với lĩnh vực này của họ lại rất khác nhau. Hiếu học tập và sinh sống nhiều năm tại Mỹ, tiếp cận tư duy quản trị hiện đại. Sau khi về nước, trong một lần tình cờ gặp người bạn đang ấp ủ ý tưởng khởi nghiệp với giống cây nuôi cấy mô, Hiếu bắt đầu tìm hiểu sâu hơn về lĩnh vực này. Càng đọc, càng nghiên cứu, anh càng nhận ra đây là một thị trường còn nhiều dư địa phát triển nhưng chưa được đầu tư đúng mức.

Bước ngoặt quan trọng xảy ra khi Hiếu gặp Tô Thị Nhã Trầm – một nhà khoa học đã có hơn 10 năm nghiên cứu trong lĩnh vực nhân giống vô tính. Xuất thân từ gia đình làm nông tại Bình Thuận, Trầm sớm gắn bó với ruộng vườn và cây trồng. Trong quá trình học tập và giảng dạy tại Đại học Nông Lâm TP.HCM, cô không ngừng theo đuổi các đề tài nghiên cứu về giống cây trồng, từng gây tranh cãi khi đề xuất nghiên cứu cây tiêu đột biến nhưng cuối cùng lại thành công vang dội.

Với hàng loạt giải thưởng khoa học uy tín trong và ngoài nước, Trầm trở thành mảnh ghép hoàn hảo cho tham vọng của Hiếu. Một người mạnh về tư duy chiến lược, một người vững chuyên môn khoa học, họ bắt tay xây dựng Hoa Việt với mục tiêu dài hạn, chứ không chỉ là một dự án ngắn hạn chạy theo thị trường.

https://vigen.vn/wp-content/uploads/2025/10/cay-chuoi-cay-mo-tai-vigen_11zon.webp

Quy mô sản xuất bài bản từ phòng thí nghiệm đến vườn ươm

Nhà máy sản xuất giống của Hoa Việt gây ấn tượng mạnh khi bước vào bên trong. Phòng thí nghiệm rộng hơn 1.000m2 được trang bị đầy đủ thiết bị hiện đại phục vụ nuôi cấy mô; khu vườn ươm giống rộng 20.000m2; khu vườn thuần hóa 4.000m2 đảm bảo cây giống thích nghi tốt trước khi đưa ra thị trường. Những thời điểm cao điểm, công ty có tới 60 cán bộ, kỹ sư và công nhân viên làm việc liên tục để duy trì sản xuất.

Thời gian đầu khởi nghiệp, Hoa Việt gặp không ít khó khăn do chưa xác định rõ sản phẩm mũi nhọn. Khách hàng cần giống gì, công ty làm giống đó, dẫn đến bị động và khó xây dựng thương hiệu. Sau quá trình đánh giá thị trường, ban lãnh đạo quyết định tập trung vào ba nhóm cây chủ lực: chuối, tiêu và đinh lăng.

Theo Trầm, chuối là loại cây có nhu cầu thị trường lớn, nhiều tiềm năng xuất khẩu, nhưng Việt Nam vẫn phụ thuộc vào giống nhập khẩu hoặc giống trong nước không đồng đều. Trong khi đó, nuôi cấy mô cho phép tạo ra cây chuối đồng nhất, sạch bệnh, đáp ứng yêu cầu sản xuất quy mô lớn. Đây cũng là xu hướng mà nhiều đơn vị trong lĩnh vực công nghệ sinh học như https://vigen.vn/ đang theo đuổi, cho thấy vai trò ngày càng rõ nét của giống cấy mô trong nông nghiệp hiện đại.

Giống sạch bệnh – chìa khóa giảm rủi ro cho nông dân

Với cây tiêu, câu chuyện còn phức tạp hơn. Hồ tiêu từng được ví là “vàng đen” của nông nghiệp Việt Nam, nhưng cũng là loại cây khiến không ít nông dân trắng tay vì dịch bệnh. Từ Tây Nguyên đến Đông Nam Bộ, nhiều vùng trồng tiêu đã chứng kiến những chu kỳ khủng hoảng do giống kém chất lượng và mầm bệnh tiềm ẩn.

Nhận thấy điều đó, Hoa Việt tập trung nghiên cứu và phát triển các giống tiêu sạch bệnh như tiêu Sri Lanka, tiêu Vĩnh Linh. Những giống này không chỉ cung cấp cho nông dân mà còn đủ tiêu chuẩn phục vụ các dự án cấp quốc gia, với kỳ vọng góp phần tái thiết nền nông nghiệp hồ tiêu theo hướng bền vững, giảm chi phí và nâng cao giá trị thương phẩm.

Để tạo ra một cây giống nuôi cấy mô đạt chuẩn, quy trình sản xuất vô cùng nghiêm ngặt. Riêng với chuối, cây giống sau khi ra khỏi phòng thí nghiệm phải trải qua giai đoạn chăm sóc trong nhà lưới với nhiệt độ, độ ẩm được kiểm soát chặt chẽ. Các kỹ sư theo dõi liên tục khả năng thích nghi, phát triển bộ rễ và sức sinh trưởng của cây. Nhờ đó, tỷ lệ cây sống và phát triển khỏe mạnh khi đưa ra trồng đại trà luôn đạt trên 95%.

Hiện nay, hàng triệu cây giống chuối cấy mô với nhiều chủng loại khác nhau của Hoa Việt đã được phân phối trên khắp cả nước, từ chuối tiêu Nam Mỹ, chuối Laba đến chuối Xiêm, chuối đỏ, góp phần nâng cao hiệu quả sản xuất cho người trồng.

Sứ mệnh bắt đầu từ chuẩn cây giống

Một trong những câu chuyện tiêu biểu cho định hướng của Hoa Việt là việc hợp tác với ông Võ Quan Huy – người được mệnh danh là “vua chuối” tại Long An. Trước đây, cơ sở của ông Huy phải nhập khẩu giống chuối từ nước ngoài với chi phí cao và tiềm ẩn rủi ro dịch bệnh. Nhận thấy điều đó, Hiếu chủ động xuống tận vườn, tuyển chọn những cây đầu dòng tốt nhất để tiến hành nuôi cấy mô.

Chỉ sau một thời gian ngắn, Hoa Việt đã có thể cung cấp nguồn giống đạt tiêu chuẩn, giúp đối tác chủ động hoàn toàn trong sản xuất, giảm chi phí và đảm bảo an toàn dịch bệnh. Thành công này càng củng cố niềm tin vào hướng đi mà Hiếu và Trầm đã lựa chọn.

Khi nói về tương lai, Nguyễn Mạnh Hiếu cho rằng nông nghiệp Việt Nam có rất nhiều lợi thế về tự nhiên, nhưng điểm yếu lớn nhất vẫn nằm ở chất lượng giống, sâu bệnh và những biến động sinh thái khó lường. Vì vậy, sứ mệnh của Hoa Việt là tạo ra các giống nuôi cấy mô in vitro được tuyển chọn từ cây đầu dòng, kiểm tra virus và di truyền nghiêm ngặt qua nhiều thế hệ, nhằm đảm bảo cây giống khỏe, đồng đều và có khả năng chống chịu cao.

Những định hướng này cũng tương đồng với các nghiên cứu và phân tích về khả năng thích nghi của cây mô trong điều kiện bất lợi, được đề cập tại https://vigen.vn/dua-sap-mo-hop-dat-phen-khong/, cho thấy việc đầu tư vào giống chất lượng là nền tảng cho nông nghiệp bền vững.

Từ quyết định rẽ hướng tưởng chừng mạo hiểm, Nguyễn Mạnh Hiếu đã chọn cho mình một con đường khó nhưng đầy triển vọng. Và hành trình ấy, như chính anh khẳng định, phải bắt đầu từ một chuẩn cây giống tốt, bởi đó là gốc rễ để nông nghiệp Việt Nam vươn xa và khẳng định vị thế trên thị trường toàn cầu.